Kalf bij de koe

Het zuivelschap wordt vanaf 1 oktober een stukje diervriendelijker. Consumenten vragen steeds vaker om melk van koeien waarvan de kalfjes bij de koe mogen blijven. Biodynamische melkveehouders lopen voorop als het gaat om een dier- en natuurvriendelijke bedrijfsvoering. Vier melkveehouders van het biodynamische merk Zuiver Zuivel gaan nog een stap verder en houden de kalfjes bij de koe. Vanaf 1 oktober wordt deze melk als halfvolle en volle “kalf bij koe” melk verkocht in de biologische speciaalzaken.

Kalf bij koe is een onderwerp waar de afgelopen jaren steeds meer aandacht voor is. Het klinkt heel vanzelfsprekend, maar in de praktijk zijn er voor- en nadelen. Voor iedere melkveehouder is het een zoektocht hoe de kalfjes bij de koe kunnen blijven. Voordelen zijn dat de kalfjes een betere weerstand opbouwen, dus minder snel ziek worden en dat koe en kalf diereigen gedrag kunnen vertonen. Maar het vergt ook aanpassingen en extra aandacht op de boerderij. Een aandachtspunt is bijvoorbeeld dat het kalf niet te veel of juist te weinig melk binnenkrijgt, en het is belangrijk dat de kalfjes niet verwilderen. De melk die een kalf drinkt kan niet aan de melkfabriek worden geleverd, en kalf bij koe is daardoor ook kostprijsverhogend voor de boer.

De biodynamische melkveehouders van Zuiver Zuivel die kalf bij koe houden hebben hiermee al jaren ervaring, en zijn er van overtuigd dat dit het beste is voor kalf en koe. Zuiver Zuivel start nu met halfvolle en volle melk in kartonnen pakken en statiegeld glazen flessen. Als de kalf bij koe melk een succes wordt, is het plan om het assortiment verder uit te breiden. De melkveehouders krijgen een meerprijs van 7 cent per liter verkochte melk ter compensatie van de meerkosten.

Natuurlijke eenheid

Eén van de melkveehouders die zijn kalfjes bij de koe laat is Durk Oosterhof, biodynamisch melkveehouder in Drachten. Durk: “Ik heb op een gegeven moment mijn oude patroon van hoe ik met koe en kalf omging doorbroken en ben gestart met het kalfje bij de koe te laten. Het grappige is: niet alleen voor de koe en het kalf maar ook voor mijzelf is het er leuker op geworden. De moederkoe besteedt 24 uur per dag aan de zorg van haar kalf, tijd die ik er nooit aan zou kunnen besteden. Als biodynamische boer beschouw ik mijn bedrijf als één geheel: ik knip de processen niet in deelstukjes op maar bekijk ze in samenhang. Door het kalfje bij de moederkoe te laten zogen, houd ik die natuurlijke eenheid in stand.”

Evenwichtige kudde

Ook voor Armando Kok, melkveehouder in De Glind is kalf bij koe een stap in de richting van een zo natuurlijk mogelijke melkveehouderij.  “Bij ons lopen de kalfjes bij de melkkoeien in de kudde. Voor de moederkoe is het fijn om haar kind bij zich te houden: daarmee kan ze haar natuurlijke moederinstinct uitleven. Naast de jonge kalfjes heb ik ook graag wat koeienwijsheid – oudere koeien – in de kudde staan. Door die verschillende leeftijden vormen onze koeien een evenwichtige kudde: ik zie sterke sociale banden en ze helpen elkaar.”

FAQ

Welke producten worden gemaakt van ‘kalf & koe blijven samen melk’?

Een aantal Zuiver Zuivel melkveehouders houdt de kalveren wel bij de koe. De biodynamische melk van deze melkveehouders wordt vanaf 1 oktober 2022 apart opgehaald en apart verwerkt en afgevuld als halfvolle en volle melk in statiegeld flessen en liter pakken.

 

Hoe zorgen jullie ervoor dat de Zuiver Zuivel volle en halfvolle melk alleen komt van de boeren die het kalfje langer bij hun moeder houden?

De melk van de Zuiver Zuivel melkveehouders die hun kalveren bij de koe houden wordt apart opgehaald en apart verwerkt. Deze melkstroom is dus gescheiden van de andere Zuiver Zuivel melk die van boeren komt die niet standaard de kalveren bij de koe houden.

 

Hoe lang blijven de kalveren bij de koe?

De vrouwelijke kalfjes (vaarskalfjes) blijven minimaal 3 maanden bij de koe. Stierkalfjes blijven minimaal 35 dagen bij de koe maar in de meeste gevallen is dit ook 3 maanden.

 

Zijn de overige Zuiver Zuivel melkveehouders ook aan het kijken of ze de kalveren bij de koe kunnen gaan houden?

De producten van Zuiver Zuivel worden gemaakt van melk die afkomstig is van de koeien van 25 biodynamische melkveehouders. Alle Zuiver Zuivel melkveehouders kijken naar welke stappen zij als individueel bedrijf en als groep op het gebied van kalf bij de koe kunnen nemen.

Zo heeft er een bijeenkomst plaatsgevonden waarbij de melkveehouders diverse voorbeelden van kalf bij koe hebben gezien. Er is bekeken hoe dit in te passen is in een bedrijfsvoering, en er is gesproken over de manier waarop dit gerealiseerd kan worden.

In vervolg op deze bijeenkomst is een werkgroep ‘Kalf bij koe’ ingesteld. De werkgroep bestaat uit melkveehouders die wel en niet de kalveren bij de koe houden.  Zij onderzoeken of en zo ja op welke wijze bij de boeren van Zuiver Zuivel die nog geen kalf bij koe houden hier invulling aan kunnen gegeven. Ook Dierenbescherming gaat een project ‘Kalf bij koe’ starten. Uiteraard zullen wij kijken wat we van dit project kunnen leren, en of we aan de hand daarvan invulling kunnen geven aan kalf bij koe voor Zuiver Zuivel.

 

Stelt Stichting Demeter een eis over kalf bij koe?

De Zuiver Zuivel producten hebben een Demeter-certificaat. Demeter stelt geen eis dat kalfjes bij de koe moeten blijven. Een Demeter norm is: Kalfjes moeten minimaal 3 maanden bedrijfseigen melk krijgen, en krijgen dus geen (biologische) poedermelk. Een deel van de biodynamische boeren kiezen er voor om de kalveren bij de koe te laten lopen. Een andere norm is dat klaveren vanaf 7 dagen oud in groepsverband moeten worden gehouden. Ze moeten naar hun aard kunnen bewegen, dat is uitgangspunt bij Demeter.

www.stichtingdemeter.nl

 

Waar is de ‘kalf & koe blijven samen’ melk van Zuiver Zuivel te koop?

De melk is te koop in de biospeciaal zaak en bij diverse webwinkels. Zie www.zuiverzuivel.nl/verkrijgbaar